In het kort
- Elke basisschool moet een leerlingvolgsysteem gebruiken; veel scholen kiezen de toetsen van Cito.
- De toetsen komen meestal in het midden (M) en aan het eind (E) van het schooljaar.
- De uitslag geeft een niveau, vaak I tot en met V, en een groeilijn. Niveau III is gemiddeld.
- Groei zegt meer dan één score. Eén lagere uitslag is geen reden tot paniek.
- Stampen helpt niet; wat helpt is lezen, de basis van rekenen onderhouden en rust rond de toets.
Wat is de Cito toets eigenlijk?
Elke basisschool in Nederland moet de ontwikkeling van leerlingen volgen met een leerlingvolgsysteem, in ieder geval voor taal en rekenen. De school kiest zelf welk systeem en welke toetsen. Veel scholen gebruiken de toetsen van Cito. Daarom zeggen ouders en kinderen vaak “de Cito toets”, ook als het om een ander onderdeel of een andere maker gaat.
De huidige toetsen van Cito voor groep 3 tot en met 8 heten Leerling in beeld. Ze volgen de oudere Cito-toetsen op. De rijksoverheid noemt ook andere toegestane toetsen, bijvoorbeeld van Bureau ICE, Boom en Diataal. Vraag de leerkracht welke toetsen jouw school gebruikt.
| Onderdeel | Wat het meet |
|---|---|
| Rekenen-Wiskunde | Getallen, bewerkingen, meten, meetkunde, verhoudingen en verbanden |
| Begrijpend lezen | Teksten begrijpen en vragen erover beantwoorden |
| Spelling | Woorden goed schrijven (niet-werkwoorden; werkwoordspelling komt later) |
| AVI | Hoe vlot en goed je kind een tekst hardop leest |
| DMT (drie-minutentoets) | Hoeveel losse woorden je kind in korte tijd goed leest |
| Woordenschat | Hoeveel woorden je kind kent en begrijpt |
| Begrijpend luisteren | Gesproken teksten begrijpen |
M-toets en E-toets: wanneer maakt je kind de Cito?
Op de uitslag staan letters met een cijfer. De letter zegt wanneer de toets is gemaakt, het cijfer in welke groep. M staat voor het midden van het schooljaar, meestal januari of februari. E staat voor het eind, meestal mei of juni. Een M5 is dus de toets in het midden van groep 5. Sommige scholen nemen in groep 8 nog een toets aan het begin van het jaar af, de B8.
| Groep | Wat er meestal wordt getoetst |
|---|---|
| Cito toets groep 3 | Technisch lezen (AVI en DMT), spelling en rekenen; vaak eerst alleen aan het eind |
| Groep 4 tot en met 7 | Rekenen-wiskunde, begrijpend lezen, spelling en technisch lezen, soms woordenschat |
| Groep 8 | Soms nog een toets aan het begin van het jaar; in het voorjaar de doorstroomtoets |
De Cito toets groep 5 is voor veel kinderen de eerste keer dat ze lange toetsen zelfstandig maken, met meerdere onderdelen in een week. In groep 8 maakt je kind daarnaast de doorstroomtoets. Die is verplicht, en de school kiest welke: bijvoorbeeld de IEP-toets of de doorstroomtoets van Cito.
De uitslag lezen: niveaus en groei
De uitslag van Leerling in beeld laat twee dingen zien. Het niveau vergelijkt de score van je kind met die van andere kinderen in dezelfde groep. Veel scholen gebruiken de niveaus I tot en met V: elk niveau is ongeveer een vijfde van alle kinderen, en niveau III is gemiddeld. Oudere rapporten en sommige scholen gebruiken A tot en met E, waarbij C de middengroep is. Een school kan ook kiezen voor een functioneringsniveau, zoals E5: dan zie je op welk moment in de schooltijd je kind ongeveer functioneert.
Het tweede is de groei. Een lijntje laat zien hoe je kind zich ontwikkelt van toets tot toets, en een symbool vertelt of die groei sneller, net zo snel of langzamer is dan verwacht. Cito raadt ouders aan vooral naar die groei te kijken. Eén toets is één moment: een slechte dag, een onrustige klas of een lastige tekst kan meetellen.
Je kind heeft in groep 5 een IV bij begrijpend lezen, terwijl het rapport voldoendes laat zien. Hoe lees je dat?
- Niveau IV betekent: je kind scoorde lager dan de meeste kinderen in groep 5, maar het hoort niet bij de laagste groep. Dat is niveau V.
- Kijk naar de groeilijn. Ging je kind omhoog sinds de vorige toets? Dan leert het, alleen nog niet zo snel als gemiddeld.
- Het rapport en de toets meten iets anders. Het rapport gaat over wat in de lessen is geoefend. De Cito toets gaat over teksten die je kind nog nooit heeft gezien.
- Vraag de leerkracht wat zij in de klas ziet, en spreek samen af waar je thuis op let.
Elk niveau is ongeveer een vijfde van alle kinderen in die groep.
Controle: Begrijp je na het gesprek wat je kind nodig heeft, en weet je wat jij thuis doet? Dan heeft de uitslag zijn werk gedaan.
Zo leg je het uit aan je kind. Zeg niet “je hebt een vier”, want dat klinkt als een onvoldoende. Zeg: “De toets laat zien dat lezen nog groeit. We gaan samen elke dag een stukje lezen en erover praten.” Zo hoort je kind dat de uitslag een richting is, geen oordeel. Kinderen die zich beoordeeld voelen, gaan toetsen eng vinden.
Oefenen in de stijl van de Cito toets
Oefen in de stijl van een leerlingvolgsysteemtoets
Dit zijn eigen vragen van Hippa, geen Cito-vragen, ongeveer op het niveau van groep 5. Kies rekenen, spelling of lezen. Bij een fout antwoord krijgt je kind een tip, en na het goede antwoord de uitleg.
Vraag 11 / 3
Kies een antwoord. Daarna zie je de uitleg.
Moet je oefenen voor de Cito toets?
Stampen voor de Cito toets heeft weinig zin. De toetsen meten vaardigheden die in maanden groeien, met vragen en teksten die je kind nog niet kent. Een kind dat de avond ervoor tien proeftoetsen maakt, wordt vooral moe en gespannen. Wat wel helpt, is de basis het hele jaar door onderhouden: lezen, de tafels en de rekenvaardigheden, en woorden leren.
De uitslag laat zien dat rekenen goed groeit, maar spelling bijna stilstaat. Wat doe je thuis?
- Kies één onderdeel, niet alles tegelijk. Hier is dat spelling.
- Vraag de leerkracht welke spellingregels in de klas aan bod zijn, zodat jullie thuis hetzelfde oefenen.
- Oefen tien minuten per dag, vier of vijf dagen per week. Kort en vaak werkt beter dan een uur in het weekend.
- Kijk na een paar weken samen terug: welke woorden gaan nu vanzelf goed?
Een oefenplan dat vol te houden is.
Controle: Na zes tot acht weken kun je de leerkracht vragen of zij verschil merkt in het dictee of in het schrijfwerk. Dat zegt meer dan wachten op de volgende toets.
Zo leg je het uit aan je kind. Vertel dat je samen één ding beter gaat maken, en dat dat bij iedereen anders is. Laat je kind zelf kiezen wanneer op de dag het oefent. Wie meebeslist, zet zich beter in. Vier na een paar weken wat er al beter gaat, ook als het klein is.
- Lees elke dag samen of naast elkaar. Lezen is de basis voor begrijpend lezen én voor redactiesommen. Meer tips vind je bij begrijpend lezen.
- Slaap en ontbijt voor de toetsdagen tellen echt mee.
- Praat rustig over de toets. Zeg dat de toets laat zien wat je kind al kan, en wat de juf nog kan uitleggen.
- Oefen het soort vragen: meerkeuze, een tekst met vragen, een grafiek aflezen. Dan schrikt je kind niet van de vorm.
Zo helpt Hippa je kind het hele jaar door
- Je kind oefent rekenen, spelling, woordenschat en begrijpend lezen, van groep 3 tot en met 8.
- Hippa past het niveau per vaardigheid aan, dus je kind oefent wat het nodig heeft.
- Bij elke fout legt Hippa uit hoe het wel moet, zonder meteen het antwoord te geven.
- In het ouderoverzicht zie je per onderdeel wat goed gaat en wat aandacht vraagt.
- Hippa is een onafhankelijke oefenapp en hoort niet bij Cito. De vragen zijn van Hippa zelf.
Maandelijks opzegbaar
Per maand
€ 6,99 per maand
Voor 1 kind. Elk extra kind € 4,99 per maand.
Start met Hippa3 maanden gratis + gratis etui
Per jaar
€ 59,99 per jaar
Voor 1 kind. Elk extra kind € 39 per jaar.
Kies het jaarJe betaalt met iDEAL of creditcard. Hippa werkt in de browser op tablet, laptop en computer, en als app op Android.
Veelgestelde vragen
Wat betekent een III bij de Cito toets?
Niveau III betekent dat je kind ongeveer gemiddeld scoorde, vergeleken met andere kinderen in dezelfde groep. Bij de niveaus I tot en met V is elk niveau ongeveer een vijfde van alle kinderen. I is de hoogste groep, V de laagste. Kijk ook naar de groeilijn: die zegt hoe je kind zich ontwikkelt.
Wat is het verschil tussen de M-toets en de E-toets?
De M-toets maakt je kind in het midden van het schooljaar, meestal in januari of februari. De E-toets maakt het aan het eind, in mei of juni. Het cijfer erachter is de groep: M6 is het midden van groep 6. Zo kan de school de groei binnen een jaar volgen.
Wat is Leerling in beeld?
Leerling in beeld is de huidige naam van de toetsen van Cito voor het leerlingvolgsysteem in groep 3 tot en met 8. Ze volgen de oudere Cito-toetsen op. De school kiest welke onderdelen je kind maakt, zoals rekenen-wiskunde, begrijpend lezen, spelling en technisch lezen.
Kan mijn kind zakken voor de Cito toets?
Nee. De toetsen van het leerlingvolgsysteem zijn geen examen. Ze laten zien hoe je kind groeit en helpen de leerkracht om de lessen af te stemmen. Beslissingen over je kind neemt de school op basis van veel meer informatie dan één toets.
Is de Cito toets hetzelfde als de doorstroomtoets?
Nee. De toetsen van het leerlingvolgsysteem maakt je kind van groep 3 tot en met 7, en soms aan het begin van groep 8. De doorstroomtoets maakt je kind alleen in groep 8 en telt mee bij het schooladvies. De school kiest welke doorstroomtoets, bijvoorbeeld de IEP-toets of die van Cito.
Moet je oefenen voor de Cito toets?
Speciaal stampen voor de toets helpt weinig, omdat de toets vaardigheden meet die langzaam groeien. Wel helpt het om het hele jaar kort en vaak te lezen, te rekenen en woorden te leren. En om je kind de vorm te laten kennen, zodat het niet schrikt van meerkeuzevragen of lange teksten.
Wat kost Hippa?
Hippa kost € 6,99 per maand voor één kind en is maandelijks opzegbaar. Met een jaarabonnement betaal je € 59,99 per jaar (3 maanden gratis). Elk extra kind kost € 4,99 per maand. Je kind oefent dan rekenen, spelling, woordenschat en begrijpend lezen op het eigen niveau.
Bronnen
- Rijksoverheid, Hoe legt de basisschool de prestaties van mijn kind vast?
- Cito, Leeswijzer rapportage voor ouders, Leerling in beeld (pdf)
Deze pagina is geschreven door het Hippa-team op basis van de SLO-leerlijnen en de genoemde bronnen. Laatst bijgewerkt op 21 oktober 2026. Zie je iets dat niet klopt? Mail ons via hallo@gohippa.com.
