Werelddelen en oceanen: zo leert je kind de wereldkaart

In het kort

De gangbare indeling heeft zeven werelddelen; telt je methode Antarctica niet mee, dan zijn het er zes.
Er zijn vijf oceanen: de Stille, de Atlantische en de Indische Oceaan, de Noordelijke IJszee en de Zuidelijke Oceaan.
Begin bij Europa en werk naar buiten: Afrika eronder, Azië rechts, Amerika links over de oceaan.
De oceanen leer je als het water tussen de werelddelen.
Werelddelen en oceanen komen meestal in groep 7 of 8, na Nederland en Europa.

Zes of zeven werelddelen?

Een werelddeel is een heel groot stuk land met de landen erop. Hoeveel werelddelen er zijn, is een afspraak, en die verschilt per land en per boek. In Nederland gebruiken de meeste methodes zeven werelddelen: Europa, Azië, Afrika, Noord-Amerika, Zuid-Amerika, Oceanië en Antarctica. Sommige methodes tellen Antarctica niet mee, omdat er geen mensen vast wonen. Dan zijn het er zes. Vraag de leerkracht welke indeling de school gebruikt, en leer je kind die.

De werelddelen, met hun ligging op de kaart en iets om te onthouden
Werelddeel	Op de kaart	Bekende landen	Om te onthouden
Europa	Boven in het midden	Nederland, Duitsland, Frankrijk	Ons eigen werelddeel, en een van de kleinste
Afrika	Onder Europa	Egypte, Kenia, Zuid-Afrika	De evenaar loopt er dwars doorheen
Azië	Rechts van Europa	China, India, Japan	Het grootste werelddeel, met de meeste mensen
Noord-Amerika	Links, boven	Canada, Verenigde Staten, Mexico	Midden-Amerika hoort er meestal bij
Zuid-Amerika	Links, onder	Brazilië, Argentinië, Peru	Wijst als een punt naar beneden
Oceanië	Rechtsonder	Australië, Nieuw-Zeeland	Vooral eilanden; het kleinste werelddeel
Antarctica	Helemaal onderaan	Geen landen, wel onderzoeksstations	Rond de zuidpool, bedekt met ijs

Twee werelddelen hebben geen duidelijke grens met water: Europa en Azië liggen aan elkaar vast. De grens loopt volgens de gangbare afspraak over het Oeralgebergte in Rusland. Daardoor liggen Rusland en Turkije voor een deel in Europa en voor een deel in Azië.

De vijf oceanen

Een oceaan is een heel grote zee tussen werelddelen. Eigenlijk is al het zeewater op aarde één groot geheel, maar we geven de delen namen. Lang leerden kinderen vier oceanen. Tegenwoordig erkennen de meeste landen ook de Zuidelijke Oceaan rond Antarctica, en dan zijn het er vijf.

De vijf oceanen, van groot naar klein
Oceaan	Waar	Om te onthouden
Stille Oceaan (Grote Oceaan)	Tussen Amerika en Azië met Australië	De grootste; staat op de wereldkaart aan twee kanten
Atlantische Oceaan	Tussen Amerika en Europa met Afrika	De oceaan die het dichtst bij Nederland ligt
Indische Oceaan	Tussen Afrika, Azië en Australië	Genoemd naar India, dat erboven ligt
Zuidelijke Oceaan	Rond Antarctica	De jongste naam: niet elk boek telt hem mee
Noordelijke IJszee	Rond de noordpool	De kleinste, een groot deel van het jaar bevroren

De Noordzee bij Nederland is geen oceaan, maar een randzee van de Atlantische Oceaan. Dat verschil komt vaak terug op toetsen: een zee is kleiner en ligt aan de rand van een oceaan, tussen landen.

Zo leert je kind de werelddelen: vanuit Europa naar buiten

Een wereldkaart is groot. Het werkt het best om bij het bekende te beginnen. Je kind weet waar Nederland ligt, dus ook waar Europa ligt. Vanuit daar leg je de andere werelddelen er stap voor stap omheen, als puzzelstukken.

Voorbeeld: de wereldkaart in vier stappen

Je kind moet voor de toets alle werelddelen en oceanen kunnen aanwijzen op een blinde wereldkaart. Waar begin je?

Zoek Nederland en daarmee Europa, bovenaan in het midden van de kaart.
Leg de buren eromheen: Afrika eronder, over de Middellandse Zee, en Azië rechts, vast aan Europa.
Ga naar links over het water: daar liggen Noord-Amerika en Zuid-Amerika boven elkaar.
Maak de kaart af met Oceanië rechtsonder en Antarctica helemaal onderaan. Vul dan de oceanen in als het water ertussen.

Begin bij Europa (geel) en leg de andere werelddelen eromheen.

Controle: Laat je kind op een blinde kaart de zeven werelddelen aanwijzen in een andere volgorde dan geleerd. Lukt dat zonder te zoeken, dan zit de kaart erin.

Zo leg je het uit aan je kind. Vertel dat de wereldkaart een puzzel is waarvan je het middelste stukje al kent. Europa is dat stukje, want daar woon je. Leg daarna de andere stukken eromheen en zeg bij elk stuk hardop waar het ligt: “onder ons”, “rechts van ons”, “aan de overkant van de oceaan”. Zo krijgt elk werelddeel een plek ten opzichte van thuis.

Werelddelen en oceanen oefenen op de kaart

Oefen meteen: welk werelddeel, welke oceaan?

Kies werelddelen of oceanen en zoek de naam bij de gele stip op de wereldkaart. Nederland staat erop als vast punt. Bij een fout antwoord krijgt je kind een aanwijzing, en daarna laat de kaart zien wat eromheen ligt.

Vraag 11 / 5

In welk werelddeel ligt de gele stip?

Kies een antwoord. Daarna zie je de uitleg.

Lastige gevallen: landen in twee werelddelen

Bij de meeste landen is het duidelijk in welk werelddeel ze liggen. Bij een paar niet. Juist die vragen staan graag op een toets, omdat je kind moet nadenken in plaats van alleen onthouden.

Voorbeeld: Rusland en Turkije

Je kind vraagt: “Ligt Rusland in Europa of in Azië?” Wat is het goede antwoord?

Europa en Azië liggen aan elkaar vast. Er is geen zee die ze scheidt.
De afgesproken grens loopt over het Oeralgebergte, dwars door Rusland.
Het westen van Rusland, met Moskou, ligt in Europa. Het grootste deel, Siberië, ligt in Azië.
Bij Turkije is het net zo: een klein stukje, met een deel van Istanbul, ligt in Europa; de rest, met de hoofdstad Ankara, ligt in Azië.

Rusland en Turkije liggen deels in Europa en deels in Azië.

Controle: Vraag: “In welk werelddeel ligt Moskou?” en “In welk werelddeel ligt het grootste deel van Rusland?” Twee verschillende antwoorden betekent dat je kind het snapt.

Zo leg je het uit aan je kind. Vergelijk het met een huis dat op de grens van twee tuinen staat. De voordeur staat in de ene tuin, de achterkant in de andere. Rusland heeft zijn voordeur met Moskou in Europa, maar het grootste deel van het huis staat in Azië. Wijs de Oeral aan op de kaart als het hek tussen de tuinen.

Australië of Oceanië? Sommige boeken noemen het werelddeel Australië. Oceanië is Australië plus de eilanden in de Stille Oceaan.
Midden-Amerika: landen als Mexico en Panama horen in de meeste atlassen bij Noord-Amerika.
Groenland: ligt bij Noord-Amerika, maar hoort bij het Koninkrijk Denemarken.
Indonesië: ligt in Azië, ook al lijkt het op de kaart dicht bij Australië.

Werelddelen in groep 7 en groep 8

Volgens het kerndoel voor aardrijkskunde leert je kind op de basisschool de basistopografie van Nederland, Europa en de wereld. De wereld komt meestal als laatste. Werelddelen in groep 7 gaan vaak over de grote lijnen: de werelddelen, de oceanen en een paar grote landen. Werelddelen in groep 8 gaan verder met landen, hoofdsteden en gebergten per werelddeel. Het precieze moment verschilt per methode.

Werelddelen leren gaat makkelijker als de basis staat. Kent je kind de hoofdsteden van Europa en de windrichtingen, dan heeft het al houvast op de wereldkaart. Een overzicht van Nederland tot de wereld staat bij topografie oefenen.

Zo helpt Hippa je kind met werelddelen en oceanen

Je kind wijst werelddelen, oceanen en grote landen aan op een echte wereldkaart.
Eerst Nederland en Europa, daarna de rest van de wereld: elke stap bouwt voort op de vorige.
Gaat het mis, dan vertelt Hippa wat eromheen ligt, zonder meteen het antwoord te geven.
Kaartlezen hoort erbij: windrichtingen, de legenda en de schaal.
Je ziet in het ouderoverzicht wat goed gaat, en jij bepaalt de schermtijd.

Maandelijks opzegbaar

Per maand

€ 6,99 per maand

Voor 1 kind. Elk extra kind € 4,99 per maand.

Start met Hippa

3 maanden gratis + gratis etui

Per jaar

€ 59,99 per jaar

Voor 1 kind. Elk extra kind € 39 per jaar.

Kies het jaar

Je betaalt met iDEAL of creditcard. Hippa werkt in de browser op tablet, laptop en computer, en als app op Android.

Veelgestelde vragen

Hoeveel werelddelen zijn er?

In Nederland tellen de meeste methodes zeven werelddelen: Europa, Azië, Afrika, Noord-Amerika, Zuid-Amerika, Oceanië en Antarctica. Sommige methodes tellen Antarctica niet mee, omdat er niemand vast woont, en komen dan op zes. Leer je kind de indeling die de school gebruikt.

Hoeveel oceanen zijn er?

Er zijn vijf oceanen: de Stille Oceaan, de Atlantische Oceaan, de Indische Oceaan, de Noordelijke IJszee en de Zuidelijke Oceaan rond Antarctica. Vroeger leerden kinderen er vaak vier, zonder de Zuidelijke Oceaan. Die is pas later door de meeste landen erkend.

Wat is het grootste werelddeel?

Azië is het grootste werelddeel, zowel in oppervlakte als in aantal inwoners. Het loopt van Turkije en Rusland tot Japan en Indonesië. Oceanië is het kleinste werelddeel. De grootste oceaan is de Stille Oceaan.

Hoort Australië bij Azië?

Nee. Australië ligt in het werelddeel Oceanië, samen met Nieuw-Zeeland en de eilanden in de Stille Oceaan. Sommige boeken noemen het werelddeel ook gewoon Australië. Indonesië, dat erboven ligt, hoort wel bij Azië.

Wat is het verschil tussen een zee en een oceaan?

Een oceaan is een heel groot water tussen werelddelen. Een zee is kleiner en ligt aan de rand van een oceaan, meestal tussen landen of eilanden. De Noordzee bij Nederland is zo’n randzee van de Atlantische Oceaan.

In welke groep leren kinderen de werelddelen?

Meestal in groep 7 of 8, nadat Nederland en Europa aan bod zijn geweest. In groep 7 gaat het vaak om de werelddelen en oceanen, in groep 8 om landen per werelddeel. Het precieze moment verschilt per aardrijkskundemethode.

Wat kost Hippa?

Hippa kost € 6,99 per maand voor één kind en is maandelijks opzegbaar. Met een jaarabonnement betaal je € 59,99 per jaar (3 maanden gratis). Elk extra kind kost € 4,99 per maand. Je kind oefent dan niet alleen topografie, maar ook rekenen, spelling en begrijpend lezen.

Bronnen

Deze pagina is geschreven door het Hippa-team op basis van de SLO-leerlijnen en de genoemde bronnen. Laatst bijgewerkt op 21 oktober 2026. Zie je iets dat niet klopt? Mail ons via hallo@gohippa.com.