In het kort
- Veel scholen leren delen met de hapmethode, niet met de klassieke staartdeling.
- Gebruik thuis dezelfde manier als de school.
- Bij de staartdeling herhaal je steeds vier stappen: delen, keer, min, erbij.
- Schat eerst hoe groot de uitkomst wordt. Zo vang je een vergeten nul.
- Bij een verhaaltjessom bepaalt het verhaal wat je met de rest doet.
Staartdeling of hapmethode: vraag eerst wat de school doet
Veel ouders leerden vroeger de staartdeling. Op de meeste basisscholen gaat delen nu anders: eerst eerlijk verdelen en de deeltafels, en vanaf groep 6 grotere deelsommen met de hapmethode, ook wel kolomsgewijs delen genoemd.
Volgens de leerlijnen van SLO werken kinderen in groep 7 en 8 met zo groot mogelijke “happen”. De klassieke staartdeling hoort daar niet meer standaard bij, al leren sommige methodes en scholen hem nog wel. Daarom zoeken zoveel ouders op staartdeling uitleg.
De hapmethode: delen met grote happen
Bij de hapmethode vraag je steeds: hoeveel keer de deler kan ik er in één keer afhalen? Dat stuk heet een hap. Je hapt tot er niets of alleen een rest over is, en telt dan alle happen op. Je kind snapt zo wat delen is: “hoe vaak past het erin?”.
- Schat: hoe groot wordt de uitkomst ongeveer? Tientallen, honderdtallen?
- Neem een grote hap: 10 ×, 100 × of 20 × de deler. Die reken je makkelijk uit.
- Haal de hap eraf: reken uit wat er overblijft.
- Herhaal tot er niets meer over is, of minder dan de deler: dat is de rest.
- Tel de happen op: de getallen vóór het keerteken samen zijn de uitkomst.
Reken 868 : 7 uit met happen.
- Schat: 7 past meer dan 100 keer in 868, want 100 × 7 = 700. Maar minder dan 200 keer, want 200 × 7 = 1400.
- Eerste hap: 100 × 7 = 700. Er blijft 868 − 700 = 168 over.
- Tweede hap: 20 × 7 = 140. Er blijft 168 − 140 = 28 over.
- Derde hap: 4 × 7 = 28. Er blijft niets over.
- Tel de happen op: 100 + 20 + 4 = 124. Dus 868 : 7 = 124.
| 868 | |
| 700 − | 100 × 7 |
| 168 | |
| 140 − | 20 × 7 |
| 28 | |
| 28 − | 4 × 7 |
| 0 | |
| Samen 100 + 20 + 4 = 124 keer | |
Controle: Reken terug met een keersom: 124 × 7 = 868. En 124 ligt tussen 100 en 200, zoals je schatte.
Zo leg je het uit aan je kind. Pak een stapel van 868 knopen in gedachten en vraag: “Hoeveel zakjes van 7 kun je vullen?” Eén voor één tellen duurt eeuwen. Daarom vul je er eerst honderd in één keer, dan twintig, dan nog vier. Laat je kind bij elke hap hardop zeggen hoeveel zakjes het al heeft.
Kleine happen geven ook het goede antwoord, alleen duurt het langer. Vraag na een goed antwoord: “Kon het met een grotere hap?” Tafelkennis helpt enorm: wie de tafel van 7 kent, kent ook 70, 140 en 700.
De staartdeling stap voor stap
In Nederland schrijf je 952 : 4 als 4 / 952 \: de deler, het deeltal en achter de tweede streep de uitkomst. Het rekenwerk eronder schuift steeds naar rechts: de “staart”. Bij elk cijfer herhaal je vier stappen.
- Delen: hoe vaak past de deler in het getal waar je nu bent? Schrijf dat cijfer in de uitkomst.
- Keer: reken dat cijfer keer de deler, en schrijf het eronder.
- Min: trek het af. Wat overblijft, moet kleiner zijn dan de deler.
- Erbij: haal het volgende cijfer van het deeltal erbij en begin weer bij delen.
Reken 952 : 4 uit met een staartdeling.
- Delen: 4 past 2 keer in 9. Schrijf 2 in de uitkomst. Keer: 2 × 4 = 8. Min: 9 − 8 = 1.
- Erbij: haal de 5 erbij, dan heb je 15. 4 past 3 keer in 15. Keer: 12. Min: 15 − 12 = 3.
- Erbij: haal de 2 erbij, dan heb je 32. 4 past 8 keer in 32. Keer: 32. Min: 0.
- Er zijn geen cijfers meer om erbij te halen. De uitkomst is 238.
Uitkomst 238, er blijft niets over. Het paarse cijfer haal je steeds erbij.
Controle: Schat eerst: 952 is bijna 1000, en 1000 : 4 = 250. De uitkomst moet dus iets minder dan 250 zijn. 238 klopt, en 238 × 4 = 952.
Zo leg je het uit aan je kind. Schrijf de vier woorden delen, keer, min, erbij op een briefje en leg het naast het schrift. Wijs bij elke ronde het woord aan dat aan de beurt is. Na een paar sommen hoeft het briefje niet meer. Zo leert je kind de vaste volgorde, zonder dat jij elke stap voorzegt.
De nul in de uitkomst
De bekendste fout bij de staartdeling is een vergeten nul. Past de deler niet in het getal dat je net hebt bijgehaald, dan schrijf je 0 in de uitkomst en haal je meteen het volgende cijfer erbij. Vergeet je die nul, dan wordt je uitkomst tien keer te klein.
Reken 618 : 6 uit met een staartdeling.
- 6 past 1 keer in 6. Schrijf 1 in de uitkomst. Er blijft 0 over.
- Haal de 1 erbij. 6 past 0 keer in 1. Schrijf 0 in de uitkomst. Er blijft 1 over.
- Haal de 8 erbij: 18. 6 past 3 keer in 18. Schrijf 3 in de uitkomst. Er blijft 0 over.
- De uitkomst is 103.
Uitkomst 103, er blijft niets over. Het paarse cijfer haal je steeds erbij.
Controle: Schat: 600 : 6 = 100, dus de uitkomst is iets meer dan 100. 103 klopt. Wie 13 uitkomt, is de nul vergeten.
Zo leg je het uit aan je kind. Elk cijfer dat je erbij haalt, krijgt één cijfer in de uitkomst. Altijd, ook als het antwoord “past niet” is. Laat je kind voor de som zeggen hoe groot de uitkomst ongeveer wordt: tien, honderd of duizend. Komt er iets heel anders uit, dan zoeken jullie samen de fout.
Deelsommen oefenen: probeer het zelf
Oefen de hapmethode, de staartdeling en de rest
Kies wat je kind wil oefenen. Bij een fout antwoord krijgt het een tip, niet het antwoord. Daarna volgt de uitleg stap voor stap, met het rekenwerk erbij.
868 : 7 met happen1 / 3
Kies een antwoord. Daarna zie je de uitleg.
Delen met rest: wat doe je met wat er overblijft?
50 : 8 is 6, en er blijven er 2 over: “6 rest 2”. In een verhaaltje moet je kind bedenken wat die rest betekent. Daar gaat het in redactiesommen en op toetsen vaak mis.
| Verhaal | Kale som | Wat doe je met de rest? | Antwoord |
|---|---|---|---|
| 50 kinderen, busjes van 8 plekken | 50 : 8 = 6 rest 2 | Naar boven: iedereen moet mee | 7 busjes |
| 38 eieren, dozen van 6 | 38 : 6 = 6 rest 2 | Weglaten: alleen volle dozen tellen | 6 dozen |
| 30 euro eerlijk verdelen over 4 vrienden | 30 : 4 = 7 rest 2 | Verder verdelen in centen | 7,50 euro ieder |
| 26 stickers eerlijk verdelen over 4 kinderen. Hoeveel blijven er over? | 26 : 4 = 6 rest 2 | De rest is het antwoord | 2 stickers |
Delen met rest leren kinderen meestal in groep 5 en 6. Een handige vraag voor thuis: “Wat gebeurt er met wat over is? Moet het mee, valt het af, of kun je het nog verdelen?”
Staartdeling met komma in groep 7 en 8
In groep 7 en 8 komen deelsommen met kommagetallen erbij, vooral bij geld en meten. Bij een staartdeling met komma zet je een komma in de uitkomst zodra je in het deeltal de komma passeert, en haal je daarna nullen erbij. Thuis is het vaak makkelijker om er eerst een som zonder komma van te maken.
4 kinderen delen 45 euro eerlijk. Hoeveel krijgt ieder?
- Deel eerst de hele euro’s, zoals altijd: 4 past 1 keer in 4, en dan 1 keer in 5. Dat is 11, en er blijft 1 over.
- Je bent bij de komma. Zet ook een komma in de uitkomst. 45 is hetzelfde als 45,00, dus je mag een 0 erbij halen: van de rest 1 maak je 10. 4 past 2 keer in 10, er blijft 2 over.
- Haal nog een 0 erbij: van 2 maak je 20. 4 past 5 keer in 20, er blijft niets over. De uitkomst is 11,25: ieder krijgt 11,25 euro.
45,00 : 4 = 11,25. Achter de komma haal je nullen erbij. Het paarse cijfer haal je steeds erbij.
Controle: Reken terug: 4 × 11,25 = 45. En schat: 44 : 4 = 11, dus iets meer dan 11 euro klopt.
Zo leg je het uit aan je kind. Pak echt geld. Elk kind krijgt eerst 11 euro en er blijft 1 euro over. Wissel die euro in voor 10 dubbeltjes: dat is de 0 die je erbij haalt. Ieder krijgt 2 dubbeltjes, er blijven er 2 over. Wissel die in voor 4 stuivers: ieder 1. Elke 0 die je erbij haalt, is inwisselen voor kleiner geld.
Delen per groep: van eerlijk verdelen tot staartdeling
| Groep | Wat je kind leert | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Groep 4 | Eerlijk verdelen en groepjes maken | 12 snoepjes voor 3 kinderen |
| Groep 5 | Deeltafels, delen met rest | 35 : 5, 23 : 4 |
| Groep 6 | Grotere getallen, delen door 10 en 100, de eerste happen | 96 : 4, 640 : 10 |
| Groep 7 | Hapmethode met grote happen, soms een deler van twee cijfers | 868 : 7, 576 : 12 |
| Groep 8 | Delen met kommagetallen en in verhaaltjes; soms de staartdeling | 45 : 4, 7,5 : 0,5 |
Een staartdeling in groep 6 is nog vroeg. Een staartdeling in groep 7 of groep 8 kom je tegen als de methode van de school hem aanbiedt. In alle groepen zijn de tafels de basis.
Veelgemaakte fouten bij deelsommen, en hoe je helpt
- De nul vergeten: 618 : 6 wordt 13 in plaats van 103. Laat je kind vooraf schatten.
- Te weinig weghalen: blijft er meer over dan de deler, dan paste de deler nog een keer.
- Een ronde overslaan: dan mist de uitkomst een cijfer. Het briefje met delen, keer, min, erbij helpt.
- De rest verkeerd gebruiken: “3 rest 6” is geen antwoord op “hoeveel busjes?”.
- Twee manieren door elkaar: kies thuis de manier van de school.
Zo helpt Hippa bij delen en deelsommen
- Deelsommen van eerlijk verdelen tot grotere getallen en delen door tientallen, per groep opgebouwd.
- Delen met rest, en verhaaltjessommen waarin je kind moet bedenken wat de rest betekent.
- Voor groep 7 en 8 ook delen door een kommagetal, en sommen waarin je de deler zelf moet vinden.
- Bij een fout legt Hippa uit hoe je het aanpakt, zonder het antwoord voor te zeggen.
- De tafels als basis voor elke deelsom.
Maandelijks opzegbaar
Per maand
€ 6,99 per maand
Voor 1 kind. Elk extra kind € 4,99 per maand.
Start met Hippa3 maanden gratis + gratis etui
Per jaar
€ 59,99 per jaar
Voor 1 kind. Elk extra kind € 39 per jaar.
Kies het jaarJe betaalt met iDEAL of creditcard. Hippa werkt in de browser op tablet, laptop en computer, en als app op Android.
Veelgestelde vragen
Wat is een staartdeling?
Een staartdeling is een vaste manier om een grote deelsom op papier uit te rekenen. Je deelt cijfer voor cijfer en herhaalt vier stappen: delen, keer, min en het volgende cijfer erbij halen. Het rekenwerk eronder groeit als een staart.
Leren kinderen de staartdeling nog op de basisschool?
Niet allemaal. Volgens de leerlijnen van SLO leren kinderen in groep 7 en 8 vooral delen met zo groot mogelijke happen. De klassieke staartdeling hoort daar niet meer standaard bij, al bieden sommige methodes hem wel aan. Vraag de leerkracht welke manier jouw kind leert.
Wat is het verschil tussen de hapmethode en de staartdeling?
Bij de hapmethode haal je steeds een groot stuk, zoals 100 × 7, van het getal af en tel je aan het eind de happen op. Bij de staartdeling werk je met losse cijfers. De hapmethode is begrijpelijker, de staartdeling korter op papier.
In welke groep leren kinderen staartdelingen?
Grotere deelsommen beginnen meestal in groep 6. In groep 7 en 8 werken kinderen met de hapmethode, op sommige scholen ook met de staartdeling. Daarvoor moeten de deeltafels uit groep 5 goed zitten. Twijfel je, vraag het de leerkracht.
Hoe maak je een staartdeling met komma?
Zodra je in het deeltal bij de komma komt, zet je ook een komma in de uitkomst. Daarna haal je nullen erbij tot de deling uitkomt. Thuis kan het ook in centen: 45 euro is 4500 cent, deel dat en maak er weer euro’s van.
Wat kost Hippa?
Hippa kost € 6,99 per maand voor één kind en is maandelijks opzegbaar. Met een jaarabonnement betaal je € 59,99 per jaar (3 maanden gratis). Een extra kind kost € 4,99 per maand. Je kind oefent delen, de tafels, breuken en verhaaltjessommen, en daarnaast lezen en spelling, op het eigen niveau.
Bronnen
- SLO, TULE rekenen-wiskunde kerndoel 30: schriftelijk rekenen, waaronder delen met happen
- SLO, TULE rekenen-wiskunde kerndoel 29: handig rekenen
- SLO, Tussendoelen rekenen-wiskunde po (2017)
- Freudenthal Instituut (Universiteit Utrecht), Bewerkingen: van delen met happen naar standaardprocedures
Deze pagina is geschreven door het Hippa-team op basis van de SLO-leerlijnen en de genoemde bronnen. Laatst bijgewerkt op 20 oktober 2026. Zie je iets dat niet klopt? Mail ons via hallo@gohippa.com.
