De tafel van 7: met deze trucjes hoeft je kind niet meer te tellen

Het rijtje van de tafel van 7

Het rijtje van de tafel van 7 is: 7, 14, 21, 28, 35, 42, 49, 56, 63, 70. Elke stap komt er 7 bij. Veel kinderen leren het eerst door het hardop op te zeggen. Dat is een goed begin, maar het is niet het doel. Een kind dat bij 6 × 7 het hele rijtje moet afgaan, kent de tafel nog niet echt. Het doel is dat je kind elke som los weet, ook door elkaar en ook als deelsom.

De tafel van 7 komt meestal in groep 5 aan bod, na de tafels van 1, 2, 5 en 10 en vaak ook na 3 en 4. In groep 6 moet hij vlot gaan, omdat je hem nodig hebt bij grotere keersommen, bij delen en bij breuken. Meer over alle tafels en de volgorde per groep lees je bij tafels oefenen.

Waarom de tafel van 7 zo lastig voelt

De tafel van 7 heeft geen duidelijk patroon. Bij de tafel van 5 eindigt alles op 0 of 5, bij de tafel van 9 tellen de cijfers op tot 9. Bij 7 springen de uitkomsten alle kanten op: 21, 28, 35, 42. Daarnaast komt de tafel laat aan bod, als kinderen al veel andere tafels in hun hoofd hebben. Dan gaan uitkomsten door elkaar lopen.

Het goede nieuws: er zijn maar weinig echt nieuwe sommen. Door omdraaien is 3 × 7 hetzelfde als 7 × 3, en dat kent je kind uit de tafel van 3. Hetzelfde geldt voor 2, 5, 9 en 10. Als je kind de andere tafels kent, blijven er van de hele tafel van 7 maar een paar sommen over die echt nieuw zijn. Laat dat zien aan je kind. Een berg van tien sommen voelt zwaar, een handvol is te doen.

De tafel van 7 oefenen met uitleg bij elke fout

De tafeltrainer gebruikt het trucje dat bij het aantal groepjes past. Bij 6 × 7 is dat “5 groepjes van 7 en nog één groepje erbij”. Bij 9 × 7 is het “10 groepjes en één groepje eraf”. Kijk mee hoe je kind een som oplost. Een goed antwoord door te tellen is nog geen gekende som. Een goed antwoord met een trucje is een stap verder. Een antwoord dat je kind meteen weet, zit erin.

Vijf trucjes voor de tafel van 7

Met een tafel van 7 trucje leidt je kind een som af van iets wat het al weet. Leer één trucje tegelijk en laat je kind het hardop uitleggen bij drie sommen. Wie het kan uitleggen, snapt het.

1. Vanaf 5 × 7 verder: 5 × 7 = 35 is het vaste punt. 6 × 7 is één 7 erbij: 42. 4 × 7 is één 7 eraf: 28.
2. Keer 5 plus keer 2: splits 7 groepjes in 5 en 2. Bij 7 × 7 is dat 35 + 14 = 49. Dit trucje werkt bij elke som met 7 groepjes, ook bij 7 × 6 of 7 × 8.
3. Keer 10 min keer 3: 7 is 10 min 3. Dus 7 × 6 is 60 − 18 = 42. Handig voor kinderen die graag met tientallen rekenen.
4. Verdubbelen: 4 × 7 is 7 verdubbeld en nog eens verdubbeld: 14, 28. En 8 × 7 is 28 nog een keer verdubbeld: 56.
5. Twee ankers onthouden: 7 × 7 = 49 is makkelijk te onthouden omdat het een dubbele som is. En “5, 6, 7, 8” leest als 56 = 7 × 8. Vanaf die ankers vind je de buren: 6 × 7 is 49 − 7, en 9 × 7 is 56 + 7.

De deelsommen van de tafel van 7

Bij elke keersom hoort een deelsom. Wie weet dat 6 × 7 = 42, weet ook dat 42 : 7 = 6 en 42 : 6 = 7. Oefen ze vanaf het begin samen. Zo kent je kind de tafel van twee kanten, en dat helpt later bij de staartdeling en bij breuken.

Een weekplan: de tafel van 7 oefenen in vijf dagen

Kort en vaak werkt beter dan lang en zelden. Met tien minuten per dag zit de tafel na een week veel steviger dan na één avond van een uur. Begin elke dag met een paar sommen van de dag ervoor.

1. Dag 1, de bekende helft: 1, 2, 5 en 10 keer 7. Laat zien dat je kind die al kent. Leer omdraaien met de knopen.
2. Dag 2, verdubbelen: 4 × 7 en 8 × 7 via 7, 14, 28, 56. Herhaal de sommen van dag 1.
3. Dag 3, vanaf 5 en 10: 6 × 7 als 35 + 7 en 9 × 7 als 70 − 7. En 3 × 7 via de tafel van 3.
4. Dag 4, het anker: 7 × 7 = 49, met keer 5 plus keer 2. Daarna alles door elkaar, met de deelsommen erbij.
5. Dag 5, door elkaar en speels: de tafel van 7 opzeggen van achter naar voren, dobbelen of tafelpingpong. Welke sommen gaan nog niet vanzelf? Die komen volgende week eerst terug.

Veelgemaakte fouten bij de tafel van 7

• 42 en 56 door elkaar: 6 × 7 = 42 en 8 × 7 = 56 liggen allebei vlak bij 49. Laat je kind vanaf 7 × 7 = 49 redeneren: één zeven minder is 42, één zeven meer is 56.
• 54 in plaats van 56: 54 is 6 × 9 en hoort niet in de tafel van 7. Vraag: “Staat 54 in het rijtje van 7?” Tel vanaf 49 zeven verder, dan kom je op 56.
• 48 of 49? 48 is 6 × 8, 49 is 7 × 7. Tussen 42 en 56 staat in het rijtje van 7 maar één getal, en dat is 49.
• Optellen in plaats van keer: 3 × 7 = 10. Je kind doet 3 + 7. Leg de som neer als 3 rijtjes van 7 en laat het zien.
• Doortellen en een tel missen: 6 × 7 = 41 of 43. Dat gebeurt bij tellen op de vingers. Het trucje voorkomt dit, want daarmee hoeft je kind niet te tellen.

De tafel van 7 komt daarna overal terug: in verhaaltjessommen, bij de kalender (een week heeft 7 dagen) en bij grotere keersommen zoals 7 × 40. Oefen hem daarom ook in redactiesommen: “Hoeveel dagen zijn 6 weken?”