In het kort
- Lengte, gewicht en inhoud volgen dezelfde trap: elke trede is keer 10 of gedeeld door 10.
- Omlaag naar een kleinere maat: het getal wordt groter. Omhoog naar een grotere maat: het getal wordt kleiner.
- Tel de treden. Bij twee treden schuift de komma twee plaatsen, bij drie treden drie plaatsen.
- Het ezelsbruggetje “Kan Het Dametje Met De Centimeter Meten?” helpt de volgorde onthouden.
- In groep 5 en 6 leert je kind m, dm, cm, mm en km. In groep 7 en 8 komt het hele stelsel aan bod.
Wat is het metriek stelsel?
Het metriek stelsel is het systeem van maten dat we in Nederland gebruiken. De basismaat voor lengte is de meter. Alle andere lengtematen zijn de meter keer of gedeeld door 10, 100 of 1000. De voorvoegsels vertellen hoeveel: kilo is duizend, hecto honderd, deca tien, deci een tiende, centi een honderdste en milli een duizendste.
Dezelfde voorvoegsels gebruik je bij gewicht (gram) en inhoud (liter). Een kilogram is duizend gram, een centiliter is een honderdste liter. Wie de trap voor lengte snapt, kan dus ook gewicht en inhoud omrekenen. Dat maakt het metriek stelsel zo handig: overal geldt keer 10 per stap.
| Maat | Hoeveel meter | Om je voor te stellen |
|---|---|---|
| kilometer (km) | 1000 meter | ongeveer tien minuten wandelen |
| hectometer (hm) | 100 meter | ongeveer de lengte van een voetbalveld |
| decameter (dam) | 10 meter | twee auto’s achter elkaar |
| meter (m) | 1 meter | een grote stap |
| decimeter (dm) | een tiende meter | de breedte van een kinderhand |
| centimeter (cm) | een honderdste meter | de breedte van een pinknagel |
| millimeter (mm) | een duizendste meter | een streepje op de liniaal |
De trap: zo reken je maten om
Op school tekenen kinderen het metriek stelsel als een trap: bovenaan de kilometer, onderaan de millimeter. Bij maten omrekenen tel je hoeveel treden je gaat en welke kant op. Ga je omlaag naar een kleinere maat, dan doe je bij elke trede keer 10. Ga je omhoog naar een grotere maat, dan deel je bij elke trede door 10.
- Zoek beide maten op de trap. Waar begin je en waar wil je naartoe?
- Tel de treden. Tussen meter en centimeter zitten er twee, tussen meter en kilometer drie.
- Kies de richting. Omlaag is keer 10 per trede, omhoog is gedeeld door 10 per trede.
- Schuif de komma. Per trede schuift de komma één plaats: naar rechts bij omlaag, naar links bij omhoog. Vul lege plekken op met nullen.
- Controleer. Past het antwoord bij wat je weet? Een kleinere maat hoort bij een groter getal.
Het springtouw is 3,5 meter lang. Hoeveel centimeter is dat?
- Zoek meter en centimeter op de trap: m, dm, cm. Dat zijn twee treden.
- Je gaat omlaag, naar een kleinere maat. Elke trede is keer 10, dus samen keer 100.
- 3,5 × 100 = 350. De komma schuift twee plaatsen naar rechts.
- Het springtouw is 350 centimeter lang.
- km
- hm
- dam
- m
- dm
- cm
Van m naar cm: 2 treden, elke trede × 10.
Controle: Een meter is 100 cm, dus 3 meter is 300 cm. Het touw is iets langer dan 3 meter, en 350 cm is iets meer dan 300 cm. Het klopt.
Zo leg je het uit aan je kind. Leg een rolmaat op de grond en laat je kind 3 meter en een halve meter uittrekken. Lees samen af hoeveel centimeter dat is. Vraag dan: “Waarom staat er nu een groter getal, terwijl het touw niet langer is geworden?” Het antwoord, kleinere stukjes dus meer stukjes, is de kern van de trap.
Het metriek stelsel oefenen
Oefen het metriek stelsel met de trap
Kies lengte, gewicht en inhoud of rekenen met de komma. Bij een fout antwoord vertelt een tip hoe je de treden telt, zonder het antwoord voor te zeggen. Na het goede antwoord zie je de trap met elke stap.
Meter naar centimeter1 / 3
Kies een antwoord. Daarna zie je de uitleg.
Dezelfde trap voor gewicht en inhoud
Bij gewicht omrekenen is de gram de basis. Daarboven staan de decagram, de hectogram en de kilogram, daaronder de decigram, centigram en milligram. In het dagelijks leven gebruik je vooral de kilo, het ons (een hectogram, 100 gram) en de gram. Een ton is 1000 kilo; die staat niet op de trap, maar komt wel in sommen voor.
Bij inhoudsmaten is de liter de basis. Thuis kom je vooral de liter, deciliter, centiliter en milliliter tegen: een pak melk van 1 liter, een blikje van 33 cl, een flesje medicijn van 100 ml. Ook hier is elke trede keer 10. Een liter is dus 10 deciliter, 100 centiliter of 1000 milliliter.
| Grootheid | De trap van groot naar klein | Handig om te onthouden |
|---|---|---|
| Gewicht | kg, hg, dag, g, dg, cg, mg | 1 kg = 10 ons = 1000 gram |
| Inhoud | kl, hl, dal, l, dl, cl, ml | 1 liter = 10 dl = 100 cl = 1000 ml |
Op een fles sap staat 750 ml. Hoeveel liter is dat?
- Zoek milliliter en liter op de trap: ml, cl, dl, l. Dat zijn drie treden.
- Je gaat omhoog, naar een grotere maat. Elke trede is gedeeld door 10, dus samen gedeeld door 1000.
- 750 : 1000 = 0,75. De komma schuift drie plaatsen naar links en er komt een 0 voor de komma.
- De fles bevat 0,75 liter.
- l
- dl
- cl
- ml
Van ml naar l: drie treden omhoog, elke trede gedeeld door 10.
Controle: Een liter is 1000 ml. 750 ml is driekwart daarvan, en driekwart is 0,75. Het klopt.
Zo leg je het uit aan je kind. Pak een maatbeker en een lege fles van 750 ml. Giet de fles vol met water en daarna leeg in de maatbeker. Je kind ziet dat het water niet tot de streep van 1 liter komt. Zo voelt het dat 750 milliliter minder is dan een liter, en dat het getal dus onder de 1 moet blijven.
Maten omrekenen met een komma
De meeste fouten ontstaan bij kommagetallen en bij nullen. Een handige hulp is een maattabel: zet de maten als kolommen naast elkaar en zet elk cijfer in een eigen vakje. Het cijfer vóór de komma staat bij de maat die je hebt. Daarna lees je het getal af bij de maat die je zoekt.
| Opgave | Treden en richting | Antwoord |
|---|---|---|
| 4 km naar meter | drie treden omlaag, keer 1000 | 4000 m |
| 2,5 kg naar gram | drie treden omlaag, keer 1000 | 2500 g |
| 80 cm naar meter | twee treden omhoog, gedeeld door 100 | 0,8 m |
| 4,05 m naar centimeter | twee treden omlaag, keer 100 | 405 cm |
| 1250 g naar kilogram | drie treden omhoog, gedeeld door 1000 | 1,25 kg |
Kijk vooral naar 4,05 meter. Veel kinderen maken daar 450 cm van. In de maattabel zie je waarom dat niet klopt: de 4 staat bij de meter, de 0 bij de decimeter en de 5 bij de centimeter. Er zijn dus 0 decimeters. Wie al met kommagetallen in geld rekent, herkent dit: 4,05 euro is ook iets anders dan 4,50 euro.
Van liter naar kubieke decimeter, en van meter naar vierkante meter
In groep 7 en 8 wordt het metriek stelsel groter. Er komen kubieke maten bij, zoals de dm³ en de cm³. Het mooie bruggetje: 1 dm³ is precies 1 liter, en 1 cm³ is 1 milliliter. In een doos van 1 bij 1 bij 1 decimeter past dus precies een liter water. Hoe je zelf de inhoud van een doos uitrekent, lees je bij inhoud berekenen.
Ook vierkante maten zoals de m² en de cm² staan op een trap, maar daar is elke trede keer 100 in plaats van keer 10. Een vierkante meter is 100 bij 100 centimeter, dus 10 000 cm². Dit verschil leer je bij oppervlakte berekenen. En wie op een kaart van centimeters naar kilometers gaat, gebruikt dezelfde lengtetrap bij schaal berekenen.
Het metriek stelsel per groep
| Groep | Wat je kind leert | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Groep 3 en 4 | De meter, centimeter en liter; meten met de meterlat en de liniaal | Hoe lang is de tafel? |
| Metriek stelsel groep 5 en 6 | m, dm, cm en mm als één stelsel; de kilometer; liter, dl, cl en ml | 1,5 m is hoeveel cm? |
| Metriek stelsel groep 7 en 8 | Het hele stelsel met dam en hm; gewicht en inhoud; omrekenen in sommen; kubieke maten | 2,4 km is hoeveel m? 3 dm³ is hoeveel liter? |
SLO beschrijft dat kinderen in groep 5 en 6 de decimeter leren kennen en de kleine maten m, dm, cm en mm als één samenhangend stelsel gaan zien. In groep 7 en 8 komen de decameter en hectometer erbij en oefenen ze met omrekenen in een context, zoals: hoeveel stukken touw van 25 cm haal je uit een rol van 30 meter? Zulke sommen zijn eigenlijk redactiesommen over maten.
Rekenen met maten is ook een vast onderdeel van de doorstroomtoets in groep 8. Daar staan maten vaak in een verhaaltje, met verschillende maten door elkaar. Een kind dat de trap snel kan tekenen, houdt dan het overzicht.
Veelgemaakte fouten, en hoe je helpt
- De verkeerde kant op. Van meter naar centimeter delen in plaats van keer doen. Vraag: “Wordt de maat kleiner? Dan heb je er meer van nodig.”
- Treden overslaan. De decimeter of de decameter vergeten, waardoor de komma één plaats te weinig schuift. Laat je kind de hele trap opschrijven.
- De 0 kwijtraken. 4,05 m wordt 450 cm in plaats van 405 cm. De maattabel met een vakje per cijfer voorkomt dit.
- Maten mengen. In één som staat 1,2 km en 300 m. Reken eerst alles om naar dezelfde maat, daarna pas optellen.
- Te kleine stappen bij vierkante maten. Bij m² en cm² is een trede keer 100, niet keer 10.
Zo helpt Hippa bij het metriek stelsel
- Meters, centimeters en kilometers in beide richtingen omrekenen.
- Daarna ook millimeters, decimeters, gewicht en inhoud, en maten met kommagetallen.
- Kiezen welke maat past: meet je een potlood in centimeters of in meters?
- Bij een fout helpt Hippa met de trap en het aantal treden, zonder het antwoord voor te zeggen.
- Jij ziet in het ouderoverzicht welke onderwerpen nog aandacht vragen.
Maandelijks opzegbaar
Per maand
€ 6,99 per maand
Voor 1 kind. Elk extra kind € 4,99 per maand.
Start met Hippa3 maanden gratis + gratis etui
Per jaar
€ 59,99 per jaar
Voor 1 kind. Elk extra kind € 39 per jaar.
Kies het jaarJe betaalt met iDEAL of creditcard. Hippa werkt in de browser op tablet, laptop en computer, en als app op Android.
Veelgestelde vragen
Wat is het metriek stelsel?
Het metriek stelsel is het systeem van maten met de meter, de gram en de liter als basis. Elke maat is tien keer zo groot als de maat eronder. Daardoor reken je alle maten om met dezelfde regel: keer 10 of gedeeld door 10 per stap. Kinderen leren het als een trap van groot naar klein.
Wat is het ezelsbruggetje voor het metriek stelsel?
Een bekend ezelsbruggetje is “Kan Het Dametje Met De Centimeter Meten?” De beginletters staan voor km, hm, dam, m, dm, cm en mm. Voor gewicht werkt dezelfde zin met gram: kg, hg, dag, g, dg, cg en mg. Het helpt om de volgorde van de trap te onthouden.
Hoe reken je meter om naar centimeter?
Tussen meter en centimeter zitten twee treden: meter, decimeter, centimeter. Je gaat omlaag naar een kleinere maat, dus je doet keer 10 en nog eens keer 10: keer 100. De komma schuift twee plaatsen naar rechts. Zo is 3,5 meter 350 centimeter en 0,8 meter 80 centimeter.
In welke groep leer je het metriek stelsel?
De eerste maten, zoals de meter, centimeter en liter, komen al in groep 3 en 4. In groep 5 en 6 leren kinderen m, dm, cm en mm als één stelsel en de kilometer. In groep 7 en 8 komt het hele metriek stelsel aan bod, met gewicht, inhoud en omrekenen in sommen.
Wat kost Hippa?
Hippa kost € 6,99 per maand voor één kind en is maandelijks opzegbaar. Met een jaarabonnement betaal je € 59,99 per jaar (3 maanden gratis). Een extra kind kost € 4,99 per maand. Je kind oefent dan maten omrekenen, en daarnaast tafels, breuken, lezen en spelling, op het eigen niveau.
Bronnen
- SLO, TULE rekenen-wiskunde kerndoel 33: meten en rekenen met eenheden en maten
- SLO, Tussendoelen rekenen-wiskunde po (2017)
- Schooltv, Hoe onthoud je de volgorde van het metriek stelsel?
Deze pagina is geschreven door het Hippa-team op basis van de SLO-leerlijnen en de genoemde bronnen. Laatst bijgewerkt op 21 oktober 2026. Zie je iets dat niet klopt? Mail ons via hallo@gohippa.com.
